Musulmonlar
Дуоларни қабули учун ҳамма ҳар ҳил гапиради,  Қуръон бу ҳақда нима дейди?

Дуоларни қабули учун ҳамма ҳар ҳил гапиради, Қуръон бу ҳақда нима дейди?

Аллоҳ таолодан дуо қилиб, бирон нарса сўраган Мусулмон, ич-ичидан ёлвориб илтижо қилиши керак, дуо қилишда холис бўлиши, яъни дуосига Аллоҳдан бошқасини қўшмаслиги керак ва сўраятган нарсасига аввало ўзи ишониши ва ўша сўраган нарсасига эришиши учун керакли бўлган барча чора-тадбирларни кўриши ва бор кучи билан унга эришиш учун ҳаракат қилиши керак. Бир жойда ўтириб олиб: “Аллоҳим, менга бу дунёда буни бер, шуни бер” дегани билан у инсонга дунёдаги сўраган нарсаси берилиб қўйилмайди, ҳудди шунингдек, “Аллоҳим, менга охиратда бундай мақом бер, шундай неъматлар бер” деб қуруқ дуо қилиши билангина, у инсонга барча сўраган нарсаси охиратда берилиб қўйилмайди. У киши ҳам, охиратлиги учун барча чора-тадбирларини олиши ва сўраган нарсасига эришиши учун, қўлидан келганча ҳаракат қилиши керак. Алоқадор бўлган ва дуонинг шартлари ва қоидаларини очиқлаб берувcи оятларнинг баъзилари шулардир:

ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً ۚ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ    وَلَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلَاحِهَا وَادْعُوهُ خَوْفًا وَطَمَعًا ۚ إِنَّ رَحْمَتَ اللَّـهِ قَرِيبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِينَ

Роббингизга ич-ичингиздан ёлвориб дуо қилинглар. У, ҳаддан ошганларни севмайди. Ер юзида тартиб қоида тузилганидан кейин табиий интизомни бузманглар. Қўрқув ва умит билан Унга ёлворинглар. Чунки Аллоҳнинг марҳамати/яхшилиги чиройли ҳаракат қилгувчиларга яқиндир. (Аъроф 7/55-56)

 فَادْعُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ

Аллоҳнинг динига ҳеч нарса қўшмасдан Аллоҳга дуо қилинглар/ёлворинглар. Кофирлар бундан мамнун бўлмаса бўлмасин. (Мўмин 40/14)

فَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا وَمَا لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ

«Инсонлардан кимларидур шундай дейишади: “Роббимиз! Бизларга нима берсанг бу дунёда бер!” Энди уни охиратда оладиган бирон бир насибаси бўлмайди.»

وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ

«Кимлардур шундай дейди: “Роббимиз! Бизларга бу дунёда гўзаллик бер, охиратда ҳам гўзаллик бер. Бизларни ўша оташнинг қийноғидан/азобидан қутқар!”

أُولَٰئِكَ لَهُمْ نَصِيبٌ مِمَّا كَسَبُوا ۚ وَاللَّهُ سَرِيعُ الْحِسَابِ

«Буларнинг ҳар бирига қилмишларидан насибаси бор. Аллоҳ ҳисоб-китобни тез қилгувчидир.» (Бақара 2/200-202)

 ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَأَنَّ مَا يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ هُوَ الْبَاطِلُ وَأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ

«Бу, Аллоҳ – ҳақиқатнинг ўзи эканидандир. Аллоҳдан бошқа дуо қилаётган нарсалари эса ботил/ҳақсиздир. Аллоҳ улуғдир, Буюкдир.» (Ҳаж 22/62)

إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ عِبَادٌ أَمْثَالُكُمْ ۖ فَادْعُوهُمْ فَلْيَسْتَجِيبُوا لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ

«Аллоҳ билан ўртангизга қўйиб дуо қилаётганларингиз, ҳудди сизлардек қуллардир. Агар айтаётган нарсаларингизни ичингиз тасдиқлаётган бўлса, уларга дуо қилингларчи, улар ҳам сизларга жавоб бериб кўрсинлар.»  (Аъроф 7/194)

Охирги келтирилган – Бақара сурасидаги оят, дунёликни хоҳлаган киши ҳам, охиратни хоҳлаган киши ҳам, албатта ҳаракат қилиши ва керакли барча-чора тадбирларни кўръши талаб этилгани ва шарт эканини очиқлаб берган. Яъни, дунёликни истаганга ҳам, охиратни истаганга ҳам фақатгина қилган иши ва ҳаракатидан ҳосил бўлган нарсаси берилади деганидир.