Qur’on va Musulmonlarning ahvoli
Musulmonlar > E'lonlar > Firqalanish > Imon > Tadqiqotlar Tarix: 25 Dekabr 2018 Email This Post Email This Post

Қуръон ва Мусулмонларнинг Aҳволи

Аллоҳ таоло барча инсониятга элчи қилиб юборган[1] сўнги пайғамбари[2] Муҳаммад алайҳиссаломга – тўғри эканида асло шубҳа бўлмаган[3] ва сўзларнинг энг тўғри ва чиройлиги[4] бўлмиш – Қуръони Каримни ҳар нарсани очиқлаб бериши учун[5] нозил қилган, унга Қуръонга амал қилишни[6] ва Қуръони Каримни таблиғ қилишни[7] буюрган. Шу билан бир қаторда, агар у Қуръонни тўлиқ таблиғ қилмаса, у элчилик вазифасини адо эта олмаган бо’либ қолишини ҳам алоҳида таъкидлаб огоҳлантирган[8]. Пайғамбар алайҳиссалом Аллоҳни амрига кўра фақатгина Қуръонга амал қилишини айтган[9] ва сўнги оят[10] нолиз бўлган куни инсонларга хитобан:

“Мен сизларга Аллоҳнинг китоби бўлмиш Қуръонни қолдириб кетяпман. Уни маҳкам ушласангиз, асло адашмайсиз.”[11] деган ҳолда, инсонларга Қуръони Каримни бир пайғамбар мероси қилиб қолдириб кетганини эълон қилган ва қисқа бир муддатдан сўнг бу оламдан кўз юмган.[12]  

Аллоҳ таоло сўнги нозил қилган оятида бизларга:

“Бугун динингизни мукаммал қилиб бердим, сизларга берилган неъматимни тамомлаб бердим ва дин жиҳатидан сизларга Исломни лойиқ кўрдим”[13] дея марҳамат қилмоқда. Қисқа қилиб айтганда, Қуръони Каримни сўнги оятлари нозил бўлиши натижасида, динимиз мукаммал ҳолга келиб бўлган.

Аллоҳ таоло Муҳаммад алайҳиссаломни барча инсонларга қиёматгача элчи қилиб юборганлиги боис, Ўзининг китоби бўлмиш Қуръони Каримни мўжизалигини ва тўғри йўл кўрсатувчи раҳбарлигини ҳам қиёматгача муҳофаза қилиб сақлаб қолишига сўз бериб Ўз зиммасига олган.[14] Шу сабабли ҳам Аллоҳ таоло Қуръони Каримни осон тушуниб етадиган бир шаклда нозил қилган[15] ва пайғамбар алайҳиссалом Аллоҳни амри билан “Бу Қуръон менга ваҳий қилиндики, сизларни ва улашган ҳар кимни у билан огоҳлантираман”,[16] деган эди. Шунинг учун  ҳам, Жаноби Аллоҳ қиёматгача келадиган барча инсонларга хитобан:

“Эй инсонлар, Раббингиз тарафидан сизларга нозил қилинган Қуръонга эргашинглар”[17] деб, ҳаммани Қуръонга амал қилишга буюрган.  

Худди шу шаклда “Мана шу Қуръон Биз нозил қилган муборак китобдир. Мана шу китобга амал қилинглар, унга қарши чиқишдан сақланинглар. Шундай қилсангиз яхшилик/марҳаматга эришасизлар”[18] деб, мусулмонлар яхшиликка эришишлари учун Қуръонга амал қилишларини шарт эканини очиқча баён қилган.

Исломни илк даврларида Мусулмонлар ўша шартни бажарганлари яъни, Қуръонга амал қилганликлари учун, ўз қўллари билан ясаб олган бутларга ва ўзлари каби инсонларга қул бўлишдан қутулишган эди. Мана шундай қилиб, ўз иродаларидан эркин фойдалана олиш ва ёлғиз Аллоҳга қуллик қилиш деган тўхтамга келишган ва шу билан ўзларини маънавий ва руҳий ҳаловатга эриштиришган. Бошқа бир тарафдан Ислом уммати деган бир намунали жамият ўртага пайдо бўлган, бу уммат атрофдаги бошқа жамиятларга чиройли одоб-ахлоқлари, адолат ва самимийлиги билан инсонларни қалбига ягона Аллоҳга ибодат қилишдек буюк фазилат бўлмиш тавҳидни олиб кириш учун, ҳар нарсаларини ўртага қўйишган ва бу йўлда бор-йўғидан айрилишга тайёр бўлишган.      

Натижа ўлароқ; узун замонлар Жоҳилият зулматида яшаб келган инсонлар Мусулмон бўлиш билан бир қаторда, бошқа инсонларни ҳам мусулмон бўлишига ва бошқа халқлар ичига ҳам Аллоҳнинг соф дини кириб келишига сабабчи бўлишган. Шунинг оқибатида, ўз ишонч-эътиқодларини бошқа кишилар тарафидан бошқарилиш деган тушунчадан қутулиб, ўзини ўзи бошқариш деган руҳий ва маънавий озодликка эришишган. Моддий томондан ҳам, бошқаларга муҳтож бўлиб ёрдам олиш деган зиллатдан чиқиб, бировларга ёрдам бериш деган иззат ва шарафга муносиб бўлишган.

Минг афсуски, Пайғамбар алайҳиссалом вафот қилганидан кўп ўтмай мусулмонлар ўзаро ихтилофларга ва турли низоларга гирифтор бўлишди, фарқли гуруҳлар ва турли мазҳабларга бўлиниб кетишди. Бирлик-биродарлик, ака-укалик, меҳр-оқибат, ўзаро ёрдам деган Ислом динига мансуб кишиларнинг энг қийматли фазилатлари бўлган шарафли сифатларидан узоқлаша бошлашди. Ҳар бир мазҳабнинг мансуб кишилари Қуръонни ўз ҳаётларига тадбиқ қилиш ва уни Жоҳилият зулматида яшаб келаётган инсонларга тушунтириб етказишдан иборат бўлган асосий вазифаларини тарк қилиб, бошқа мазҳабдаги кишилардан устун келиш ва ўзини мазҳабини оқлаш учун илмий тортишув ва баҳсларга кириб кетишди. Айнан шу нарса сабабли, кунимиздаги мазҳабга оид китобларнинг асосий қисми баҳс ва мунозаралар ва илмий тортишувлардан ташкил топган. Бунинг натижасида Жаноби Аллоҳнинг “Иззат/устунлик фақатгина Аллоҳга, Аллоҳни элчисига ва мо’минларга оиддир, фақат буни мунофиқлар билишмайди”[19] деган сўзида мо’минларга ҳам ваъда қилинган иззат зиллат билан алмашиб қолган. Янгидан янги халқларга соф Ислом дини кириб бориши у ёғда турсин, авваллари исломни қабул қилган мусулмонлар ва улар яшаб турган юртлар бирин-кетин қўлдан бой берилган. Мусулмонларни адолатига офарин деб лол қолиши керак бўлган ғайридинлар кейинчалик Аҳли Исломдаги адолатсизликларни кўриб нафратлана бошлашган. Мусулмонларни ўзаро одоб-ахлоқлидан ибрат олиши керак бўлган динсизлар, мусулмонларни ички низоларини кўриб масхара қилишгача боришган. Мусулмонларни бирлик-биродарлик ришталарини кучлилигидан қўрқиши керак бўлган Дин душманлари, кейинчалик Мусулмонларни қўрқитишни бошлашган.

“Уларга Аллоҳ зулм/ҳақсизлик қилмади, уларни ўзлари ўзларига зулм қилишди”[20]. Чунки, Аллоҳ: “Агар мўмин бўлсангизлар, шубҳасизки, ғолиб/устун келувчи сизлар бўласиз.”[21] деб, илмда, тараққиётда, кучда, ёр-у биродарликда ва барча инсоний фазилатларда бошқалардан устун бўлишнинг шартини ҳақиқий мўмин бўлиш кераклиги ҳақида билдириб ўтган.    

Йил-у ойлар ўтиб Мусулмонлар билан Қуръон ўртасида катта масофа пайдо бўлган. Пайғамбар алайҳиссаломни вафотидан икки-уч юз йиллардан кейин ёзилиши бошланган китоблар Мусулмонларни ҳаёт раҳбари вазифасини бажарган. Аста секин Қуръони Карим инсонларни жаноза-ю таъзияларида, мозор-у қабристонларда ўқиб эсланадиган, унинг ҳукми гўёки ўликларга хитобан нозил қилингандек фақат ўликларга ўқиладиган бир китоб ҳолига келиб қолган. Шундай қилиш оқибатида, Қуръон оятларидаги ҳукмлардан ҳаётга тадбиқ қилинмасдан гўёки оят ҳукмлари ҳам ўлгандек ҳукмлар унутилиб кетилган.

Кунимиздаги Мусулмонларни аҳволи бундан-да ачинарли. Юқорида айтиб ўтилган салбий оқибатларнинг барчаси ҳозир ҳам мавжуд. Лекин, энг ачинарлиси шуки, Қуръони Каримнинг оятларидаги буйруқ ва тавсияларига амал қилиш ва бошқаларни ҳам бунга чақириш – динсизлик ёки залолат ва адашган бидъатчи деб таърифланиб, бошқа манбалардаги шахсий фикрлар ва бир-бирига зид бўлган ихтилофли масалаларга эргашиб уни маҳкам ушлашлик “асл диндорлик” дея аталмоқда.

Юқорида айтиб ўтилган диний-маънавий касалликлардан қутулиб талаб қилингандек Мусулмон бўлишнинг, айни шаклда дунё ва охиратда Аллоҳ таолонинг марҳаматига муяссар бўлишнинг ягона йўли – Пайғамбар алайҳиссаломни ҳаётимизга ўрнак қилиб олган ҳолда Қуръони Каримга қайтишдир. Чунки,

“Бу Қуръон энг тўғри йўлга етаклайди.”[22]

“У ҳақиқатда устун, ҳеч бир томондан ёлғон-хато аралашмаган ва аралашмайдиган бир китобдир. У, ҳикмат билан қарор берувчи ва ҳар нарсани жуда яхши билувчи зот тарафидан нозил қилингандир.”[23]

“ У қатъий бир сўздир, асло ҳазил эмас.”[24]

“У, Аллоҳга ишонган халқ учун ҳар нарсани очиқлаб берувчи, тўғри йўлни кўрсатувчи бир раҳбар ва раҳматдир.”[25] 

 

    АНАС ОЛИМЎҒЛИ

 

[1] Сабаъ 34/28, Аъроф 7/158.

[2]  Аҳзоб 33/40.

[3] Бақара 2/2.

[4] Зумар 39/23.

[5] Наҳл 16/89, Юсуф 12/111.

[6] Анъом 6/106, Юнус 10/19, Аҳзоб 33/2.

[7] Оли Имрон 3/144, Моида 5/99, Нур 24/54, Анкабут 29/18, Раъд 13/40.

[8] Моида 5/67.

[9] Анъом 6/50, Аъроф 7/203, Юнус 10/15, Аҳқоф 46/9.

[10] Моида 5/3.

[11] Муслим, Ҳаж 147 (1218), Абу Довуд, Маносик 56.

[12] Пайғамбар алайҳиссалом Арафот тоғида охирги қилган хутбаси билан вафоти ўртасидаги муддат ҳижрий ойга кўра уч ой икки кун. (Раҳиқул Махтум)

[13] Моида 5/3.

[14] Ҳижр 15/9.

[15] Марям 19/97, Духон 44/58, Қамар 54/17, 22, 32, 40.

[16] Анъом 6/19.

[17] Аъроф 7/3, Зумар 39/55.

[18] Анъом 6/155.

[19] Мунофиқун 63/8.

[20] Оли Имрон 3/117.

[21] Оли Имрон 3/139.

[22] Исро 17/9.

[23] Фуссилат 41/41, 42.

[24] Ториқ 86/13, 14.

[25] Юсуф 12/111.

Facebookta UlashishTwitterda Ulashish
341 O'qildi
 
Aloqador yoki o'xshash fatvolar
Raqam     Mavzu Tarix    O'qildi    
1 Ayol o’z ixtiyori bilan eridan ajrashi 10.07.2019 230
2 Alloh Belgilab Qo’ygan Chegaralarni Buzilishi va Buni Ro’zadagi Misoli 30.06.2019 139
3 Tafsilotlari Bilan Ro’za Ibodati 11.05.2019 177
4 Tashahhuddagi salom va duolarning ma’no va mohiyatlari 13.02.2019 330
5 Qur’onni tushunishda ijtihodning ahamiyati qanday? 16.01.2019 248
6 Nasx kalimasi Qur’onda qaysi ma’nolarda qo’llanilgan? 10.01.2019 227
7 Afv bilan Mag’firatni farqi 08.01.2019 319
8 Hanafiylikda musofirlik muddati qaysi qiyos bilan belgilangan? 08.01.2019 245
9 Namozda hushu qanday bo’ladi? 03.01.2019 293
10 Islom jang-u jadal dinimi, yoki tinchlik dinimi? 29.12.2018 250
11 Qur’on va Musulmonlarning ahvoli 25.12.2018 341
12 Qur’onni tushunishdagi usul va qoidaning ahamiyati 22.12.2018 271
13  Qur’onda barcha narsaning tili   19.12.2018 263
14 Kitob va Sunnatda foiz (kredit) 11.12.2018 280
15 Ayollarni guvohligi 29.11.2018 258
16 Isro va Meroj 19.11.2018 482
17 Hayzli ayollarni ro’zasi 01.11.2018 614
18 Hamma bilgan o’sha namoz 18.10.2018 357
19 Qur’onda namoz vaqtlari 17.10.2018 992
20 Islomda Halol va Harom 16.10.2018 1 056
21 Ruh va uning xususiyati 10.10.2018 428
22 Qur’onga ko’ra 3 qoidani buzmaguncha hech kimga adovat qilib bo’lmaydi 10.09.2018 334
23 Iso alayhissalom dunyoga qaytib keladimi? 10.09.2018 771
24 G’ayridinlar o’rtasidagi munosabatlar 18.08.2018 430
25 Ajalning qisqarishi 18.08.2018 318
26 Qur’on va Sunnatda yoshlarni nikohlash bormi? 13.08.2018 734
27 Qur’on va Sunnatga ko’ra taloq 09.08.2018 3 705
28 Kitob va Sunnatga ko’ra Haj va qurbonlik 03.08.2018 405
29 Kitob va Hikmat (Qur’on va Hikmat) tushunchasi 30.07.2018 456
30 Ayol kishiga qo’l ko’tarishga kim ruxsat berdi? 22.07.2018 622
31 Hikmat va Sunnat tushunchalarini buzilishi va yo’qqa chiqarilishi 12.06.2018 255
32 Namoz vaqtlari (Qur’onga ko’ra) 08.06.2018 280