Ro‘molni Taqiqlovchilar
Musulmonlar > Maqolalar Tarix: 07 Sentabr 2019 Email This Post Email This Post

   Рўмолни Тақиқловчилар

Қуръонга кўра ҳижобни тақиқловчиларнинг аҳволи

Туркия ва бошқа баъзи бир халқи Мусулмон бўлган юртларда Муслима аёл-қизларни бошларини ёпиқ юришини хоҳламайдиганлар пайдо бўлиб қолган. Буни хоҳламаётганлар ўзлари динни ва ҳақиқий диндорларни ҳурмат қилишларини айтишади ва динсизликда айбланишларини рад этишади. Бир тарафдан мусулмонлар диний ҳаётларини Қуръон сояси остида кўздан кечириб чиқишни бошлашган. Қуръонга йўналиш билан бир қаторда хурофотларга қарши уруш ҳам очилган. Ҳозирги кунимизда мусулмонликни икки хил тури мавжуд;

Биттаси Қуръон мусулмонлиги, яна бири Қуръонсиз мусулмонлик. Қуръонсиз мусулмонликдан мақсад анъанавий мусулмонликдир. Диндорларнинг кўпчилик қисми анъанавий маънода мусулмон бўлганликлари учун Қуръон мусулмонлиги эътиборига рўмол тақиқловчилари тушиб қолган. Ушбу мақолада ҳижоб тақиқловчиларининг ҳолати фақат Қуръон оятлари асосида муҳокама қилинади. Ўқувчига қулай бўлиши учун, ўзаро суҳбат муҳитида ёзилган мақола билан сизни ёлғиз қолдираман.

– Муслима аёл-қизларни бошларини ёпиб юришига қарши чиқаётганлар ҳақида Қуръонда ростдан ҳам бир ҳукм борми?

– Албатта бор. Муслима аёл-қизлар бошларини ёпиб юришлари Аллоҳни қатъий бир буйруғи. Аллоҳни битта бўлса ҳам буйруғини қабул қилмайдиган кишиларни ким экани Қуръонда айтиб ўтилган. Ҳар бир мусулмон буни яхши билиши керак. Энди сизга бир савол берай, Қуръонда адашиш ва адаштириш тимсолида келтирилган мавжудот қайси?

-Шайтонми?

-Ҳа, шайтон, бошқа номи билан иблис. Малаклар билан бирга эканида Аллоҳ барча малаклар қаторида унга ҳам Одам учун ҳурмат кўрсатишга буюрганда у мана шу битта буйруқни қабул қилмагани учун кофир бўлган. Бу ҳақдаги оят қуйидагича:

“Ўз вақтида Раббинг фаришталарга: «Албатта, Мен қуруқ лойдан, ўзгартирилган қора балчиқдан башар яратувчиман. Уни тўғрилаб бўлганимда ва ичига Ўз руҳимдан пуфлаганимда, унга сажда қилинглар», деди. Фаришталарнинг барчаси бир бўлиб сажда қилишди. Иблис бундай қилмади. У сажда қилганлардан бўлмасликка уринди. Шунда Аллоҳ: “Эй иблис! Нима учун Одамга сажда қилмадинг?”, деганида, шайтон: “Сен қуриган лойдан, ўзгарган қора балчиқдан яратган Одамга мен сажда қила олмайман”, деди. Аллоҳ айтдики: “Ундай бўлса чиқ у ердан, чунки сен қувилдинг.” (Ҳижр 15/28-34)

Кўриниб турибдики, шайтон Аллоҳни битта амрини қабул қилмагани учун кофир бўлди ва қувилиб лаънатланди.

-Бундан ташқари, шайтонни кибрланиши ҳам бор. Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади: “…Иблис ундай қилмади,

катта кетишга тиранди ва кофирлардан бўлди.” (Бақара 2/34) Иблисни катта кетиши Одамга қарши эмас, аслида Аллоҳни амрига қарши бўлган, Аллоҳни амрини менсимаган. Лойдан яратилган Одамга сажда қилиш амри унга оғир келганди. Шу сабабли, Аллоҳ унга: “…Туш у ердан, сени у ерда катта кетишга ҳаққинг йўқ, чиқ, сен хор бўлувчилардансан”, деди. (Аъроф 7/13)

-Иблис мана шу ҳолатида Аллоҳни инкор қилган бўладими?

-Бу ҳолатда Иблис Аллоҳни битта буйруғини тан олмаган бўляпти. Мана шу битта буйруқни тан олмаслиги эса уни кофир бўлишига етарли бўляпти. Акс ҳолда, Иблис Аллоҳни борлигини, бирлигини, яратувчи эканини ва куч-қудратини рад қилмаган, инкор қилмаган. Қуръони Карим иблис адашганидан кейин, “… Тўғриси, мен Аллоҳдан қўрқаман, Аллоҳни жазоси жуда оғир.” (Анфол 8/48) дейишини билдирган. Аллоҳни баъзи буйруқларини тан олмасликка давом этгани учун, уни “Аллоҳдан қўрқаман” деган гапи кофирликдан ва лаънатдан қутқариб қолмаган.

-Тўғри, Аллоҳга “Роббим” деб хитоб қиляпти. Ундан ташқари, турган мақомидан Аллоҳ тарафидан ҳайдалганидан кейин

шундай деган: “Роббим! Ҳеч бўлмаса қайтадан тириладиган кунгача менга муҳлат бер.” (Ҳижр 15/36)

-Бу оятлардан у қиёматга ҳам аниқ ишониши ўртага чиқмоқда.

-Ундай бўлса, жуда қизиқ бир вазият юзага келяпти. Иблис Аллоҳга ишонади, малакларга ишонади, чунки ўзи уларни орасида эди. Охиратга ишоняпти. Ишониши керак бўлган ҳали ҳануз бир пайғамбар йўқ, чунки Одам алайҳиссалом ҳануз пайғамбар бўлмаган эди. Аллоҳ тарафидан юборилган бир китоб ҳам йўқ эди. Баъзилар бундай кишиларни яхши бир мусулмон деб билиши мумкин, лекин Бақара сурасининг 34- оятида уни кофир бўлгани очиқча билдириб ўтилган. Бундан ташқари, сиз бутун Қуръон оятларига қарасангиз, у куфрнинг бошида эканлиги аён бўлади.

-Демак, Аллоҳни битта буйруғини менсимаслик уни шу ҳолга тушиб қолишига етарли бўлган. Уни кофирлиги шундай

бошланган, кейин гуноҳ ишларини яна-да кўпайтира бошлаган.

-Тилдан-тилга ўтиб юрадиган бир сўз бор, айтиладики: “Бир кишини кофир эканига тўқсон тўққизта, мусулмон

эканига битта далил бўлса, муфтий ўша битта далилга амал қилиши керак.”

-Бундай нарса қабул қилиниши мумкин эмас. У сўзнинг тўғриси шундай: “Агар битта мавзу турлича талқин қилиниши мумкин бўлса ва бу таъвил ва изоҳлар кишини кофир эканига ишорат қилса, аммо битта таъвил уни кофир эмаслигини билдирса, ундай ҳолатда муфтий уни кофир эмаслигини билдирувчи таъвилга эътибор бериши керак. Агар у инсонни нияти ҳам шундай бўлса, демак у зотан мусулмон экан. Агар уни нияти ундай бўлмаса, муфтий уни мусулмон деб ҳукм қилишини унга ҳеч қандай фойдаси йўқ.[1]” Акс ҳолда, оятдаги каби, кофир бўлишини келтириб чиқарадиган битта сўз ва хатти-ҳаракат, одамни Аллоҳга кофир бўлиши учун кифоя қилади.

-Рўмол ҳақида Аллоҳ таолони “Рўмолларини бир қисмни ёқаларини устига ташлаб олсинлар. …” (Нур 24/31) деган буйруғи бор; аммо айтилишича, оятда “рўмолларини” деб таржима қилинган сўз хумур калимасидир. Бу эса химор калимасининг кўплик шакли. Бу калима ёпқич маъносида ҳам келади. Бу ўринда рўмол тақиқловчиларини фойдасига бир изоҳ бериб бўлмайдими?

-Тўғри, оятда келтирилган химор (خمار) калимасининг ўзаги хомр (خمر)дир. Буни маъноси бир нарсани ёпишдир. Химор (خمار) ҳам ёпиш маъносида ҳам қўлланилган. Аммо бу сўз Араб урф-одатида аёлни бошини ёпиб юрадиган нарсага исм бўлиб қолган. Эски ва қадимги Араб тили сўзликларида бу калима аёлларнинг рўмоли экани билдириб ўтилган. Бу оят нозил бўлганида ҳам химор калимаси аёлларни бошини ёпиб юрадиган рўмоли сифатида ишлатилар эди.[2] Ичида химор сўзи ишлатилган жуда ҳам кўп ҳадислар бор ва бу сўз аёлларни рўмоли маъносида келтирилган. Булардан учта мисол келтирамиз:

  1. Расулуллоҳ соллалоҳу алайҳи ва саллам ипак матолар олиб келди. Умарга бир парча, Усома б. Зайдга бир парча ва Али б. Абу Толибга бир парча берди ва: “Буни аёллар ўртасида химор (рўмол) қилиб бўлиб беринглар”, деди. (Муслим, Либос 7-2068)
  2. Алқома б. Алқомани онасидан қилган ривоятига кўра, “Абдураҳмоннинг қизи Ҳафса Пайғамбар алайҳиссаломнинг аёли бўлмиш Ойиша онани олдига кирди, ҳафсани устида юпқа бир химор (рўмол) бор эди. Уни кўрган Ойиша онамиз уни бошидаги юпқа рўмолини олиб йиртиб юборди ва унга қалин химор (рўмол) ўратиб қўйди.” (Ал-Муватто, Либос 4, 6- ҳадис.)
  3. Ойиша (ра)нинг айтишича Пайғамбар алайҳиссалом шундай деган: “Аллоҳ таоло одат кўрган бир аёлни намозини боши химорли (рўмолли) бўлмаса қабул қилмайди.” (Абу Довуд, Солат 85)

Бугунги кунга қадар, мусулмон аёлнинг бошини ёпиши Аллоҳнинг буйруғи эмаслигини айтадиган бирон бир мазҳаб бўлмаган. Ҳар доим шундай бўлиб келган, яъни рўмол Аллоҳни буйруғи экани ҳаммага маълум бўлиб келган.

Ҳозирда рўмол ўраш мумкин, ҳижоб (турбон) эса тақиқланган, деган бир вазиятга келиб қолдик. Рўмол ўраш тақиқланмаган, деб ўзини оқлаётганлар ҳақида нима деб изоҳ бериш мумкин?

-Турбан сўзи аслида Франсузча бўлиб, салла деган маънони билдиради.[3] Бу сўз турк тилида ҳам ишлатилади. Кўп йиллардан бери бу сўз аёлларни бошини тўсиб юрадиган рўмол маъносида ишлатилмоқда. Ҳижобни тақиқловчиларни сўзларига кўра, ҳижоб  бош билан биргаликда элкаларни ҳам ёпадиган рўмолмиш. Улар рўмол билан ҳижобни бир-биридан ажратиб юборишмоқчи бўлишяпти. Турки тилли халқлар орасидаги муслима аёллар асрлар давомида ишлатиб келган рўмол елкаларини ҳам ўраб турган. Агар буни номини турбан ёки ҳижоб дейилса, нега у ҳеч қачон ва ҳеч қайси луғатда ёзилмаган?

-Эҳтимол, ҳодисани Қуръонга мувофиқ баҳолайдиганлар жуда оздир.

-Бугунги кунда Мусулмонлар ҳануз муаммоларни Қуръонга мувофиқ баҳолай олишга кўника олишгани йўқ. Аллоҳ таоло

Қуръони Каримда бу ҳақда шундай дейди: “Инсонларнинг кўпчилиги ҳақиқатдан ҳам оятларимиздан бехабардир.” (Юнус 10/92) Юқоридаги оятларни ёзганимнинг сабаби, Аллоҳнинг битта оятига қарши чиққан мусулмон Қуръонни қандай баҳолаётганини кўрсатишдир.

 

Проф. Др. Абдулазиз БАЙИНДИР

 

[1] Алоуддин ал-ҳаскафий, Абу Довуд-Дуррул-Мухтор ала тнавирил-Абсор, (Ибн Обидийн Ҳошияси билан биргаликда), Миср 1404/1984, 4- ж, 249- с, ридда бўлими.

[2] Қаранг: Ибн Манзур, Муҳаммад б. Мукаррам, Лисанул-Араб, байрут, 1410/1990, 4/257; Муҳамамд Муртазо аз-Забидий, тожул-Арус, Мисир, 10306, 3188.

[3] Таҳсин Сарач, ФранцузчаТуркча Катта Сўзлик, Turk Dil Kurumu Yayinlari, Анқара 1076, 2-ж, 1325- с.

Facebookta UlashishTwitterda Ulashish
38 O'qildi
 
Aloqador yoki o'xshash fatvolar
Raqam     Mavzu Tarix    O'qildi    
1 Ro‘molni Taqiqlovchilar 07.09.2019 38
2 Odam alayhissalom va Jannat 02.09.2019 38
3 Islomiy Libos (Tariqatchilikka Nazar 25- bo’lim) 29.05.2019 184
4 Allohni Ko’rinishi (Tajalli) (Tariqatchilikka Nazar 24- bo’lim) 29.05.2019 113
5 E’tikof 25.05.2019 146
6 Ibodat va Shirk (Tariqatchilikka Nazar 23- bo’lim) 20.05.2019 96
7 Robita (Tariqatchilikka Nazar 22- bo’lim) 16.05.2019 119
8 Shafoat (Tariqatchilikka Nazar 21- bo’lim) 16.05.2019 87
9 Qalbdagi Ilhom (Tariqatchilikka Nazar 20- bo’lim) 12.05.2019 158
10 Farosat va Sezgi (Tariqatchilikka nazar 19- bo’lim) 08.05.2019 130
11 Maxfiy Ilmlar, Ilmi Ladun (Tariqatchilikka Nazar 18- bo’lim) 26.04.2019 203
12 Istidroj (Tariqatchilikka Nazar 17- bo’lim) 23.04.2019 114
13 Mo’jiza va Karomat (Tariqatchlikka Nazar 16- bo’lim) 22.04.2019 173
14 Payg’ambarga merosxo’r bo’lish (Tariqatchilikka Nazar 15- bo’lim) 21.04.2019 129
15 Shayxlarga vahiy kelishi (Tariqatchilikka Nazar 14- bo’lim) 20.04.2019 136
16 G’aybni bilish (Tariqatchilikka Nazar 13- bo’lim) 16.04.2019 135
17 Rasululloh va uning vazifalari (Tariqatchilikka Nazar 12- bo’lim ) 13.04.2019 160
18 Yaxshi va yomon ruhlar (Tariqatchilikka Nazar 12- bo’lim) 13.04.2019 142
19 Ko’rinmas Eranlar (Tariqatchilikka Nazar 11- bo’lim) 12.04.2019 190
20 Shahidlar jangi (Tariqatchilikka Nazar 10- bo’lim) 12.04.2019 146
21 Musulmonlarni cho’ktirgan shirk (Tariqatchilikka Nazar 9- bo’lim) 12.04.2019 141
22 Ruhonilar hayoti, uyqu va o’lim (Tariqatchilikka Nazar 8- bo’lim) 30.03.2019 189
23 Favqulodda kuch manbai (Tariqatchilikka Nazar 7- bo’lim) 30.03.2019 179
24 G’ayri oddiy yo’llar orqali yordam (Tariqatchilikka Nazar Solish 6- bo’lim ) 30.03.2019 139
25 Shayx Himmati va Duo (Tariqatchilikka Nazar Solish 5- bo’lim) 28.03.2019 148
26 Avliyo yordami (Tariqatchilikka Nazar Solish 4- bo’lim) 28.03.2019 156
27 Har bir Musulmon Avliyodir (Tariqatchilikka Nazar 3- bo’lim) 28.03.2019 162
28 O’rtakashlik, Vasila va Vosita (Tariqatchilikka Nazar Solish 2- bo’lim ) 28.03.2019 162
29 Isro va Meroj (tafsilotlari bilan) 26.03.2019 303
30 Муҳаммад алайҳиссаломнинг умматига қолдирган мероси 10.09.2018 202
31 Qur’onda farishta haqida 05.09.2018 422
32 Qorniga olov to’ldirilib azoblanadiganlar 01.09.2018 447
33 Nikohda e’tibor berilishi kerak bo’lgan eng muhim jihatlar 25.08.2018 380
34 Qur’ondagi namozga aloqador oyatlar 12.08.2018 305
35 Xalqni adolatga va yaxshilikka tashviq qilguvchilar bor muddatcha, u xalq halokatga uchramaydi. 05.08.2018 182
36 Qabristonga savob uchun borib, gunoh bilan qaytkanlar (Ruhlardan madad so’rash) 04.08.2018 267
37 Qur’ondan ko’r, kar va o’lik bo’lib olganlarga so’z hayf 26.07.2018 255
38 Musulmonni Musulmonga moli, joni va sharafi haromdir 22.07.2018 631
39 Firqalanmasdan birlashishlik va birodarlik rahmatdir 22.07.2018 267
40 Muhammad alayhissalomning ummatiga qoldirgan merosi 22.07.2018 234
41 Qur’onni o’rganish va uni o’rgatish 22.07.2018 223
42 Mo’min va musulmonning hikmatli ta’rifi 22.07.2018 344
43 Diniy idoraning sobiq bosh kotibi bilan olib borilgan suhbat 09.07.2018 476
44 Soxta dindorlik 09.07.2018 255
45 Soxta Iso-Masihlik 09.07.2018 297
46 Yillar so’ngra yolg’onlari fosh bo’lgan soxta mahdi 09.07.2018 260
47 Islomga kirgizilmoqchi bo’lgan renkarnatsion (ruh ko’chish) tushunchasi 09.07.2018 289
48 G’oyibona ko’rib-eshitib yordam bera olish yolg’iz Allohga xos 09.07.2018 220
49 Said Nursini ”Olamlarga rahmatman” degan soxta iddaosi (Diniy jamoa tashkil qilish) 09.07.2018 174
50 Islom niqobi ostida soxta jamoat-firqa tashkil qilish 09.07.2018 180
51 Ikki musulmonning tavhid haqidagi bahsi 29.06.2018 265
52 Tavhidning muhim 3 jihatlari 25.06.2018 229
53 Qur’onga ko’ra “avliyo” 25.06.2018 289
54 Taqvoning tabaqalari 25.06.2018 160
55 Qur’onni tahrif qilinishi yohud shirkka ochib berilgan eshik 13.06.2018 284
56 O’likdan yordam so’rash 13.06.2018 220
57 Noto’g’ri shafoat ishonchi 13.06.2018 183
58 G’oyb haqidagi noto’g’ri tushunchalar (katolik va soxta diniy jamoalardan o’rnaklar) 13.06.2018 214
59 Vasila va vosita qilishdagi noto’g’ri harakatlar 13.06.2018 318
60 Inson so’zini Allohning so’zi bilan tenglashtirish xatosi (Hristianlik va Islomdan o’rnaklar) 12.06.2018 230
61 Dindorlarni Xudolashtirish (Nurchilardagi soxta avliyolik, muridlarini ma’naviy boshqaruv ostiga olishga urinishi) 12.06.2018 258
62 Hadislarni Qur’on oyatlari darajasiga chiqarilishi 12.06.2018 259
63 Qur’onga ko’ra nabiy bo’lmagan rosul 12.06.2018 176
64 Hikmat va nabiylikdagi harakat 12.06.2018 234
65 Qur’onga ko’ra nabiy va nabiy bo’lgan rosul 12.06.2018 341
66 Ahli kitobga muvofiqlashib borayotgan Musulmonlar 12.06.2018 185
67 Taoizmga ko’ra vositachilik 11.06.2018 205
68 Katoliklardagi vositachilik e’tiqodi (Barcha soxta diniy jamoatlarda ham bir xil) 11.06.2018 285
69 Vositachilik e’tiqodi 11.06.2018 280
70 Aql shirkni, Qur’on esa aqlsizlikni qabul qilmaydi 11.06.2018 409
71 Vositachi va shirkka kirib qolganlarning qiyomatdagi ahvoli 11.06.2018 196
72 Mushrik o’zini mushrik deb tan olmaydi 11.06.2018 238
73 Mushrik – vositachilarning shafoatiga ishonadi 11.06.2018 200
74 O’zlarini tangri qilib olganlar 11.06.2018 197
75 Allohga noto’g’ri tavakkal qilish (To’g’ri deb bilingan xatolarimizdan biri) 09.06.2018 564
76 Alloh taolo qiyomat kuni Muhammad alayhissalom va uning ummatidan Qur’on haqida savolga tutadi 09.06.2018 221
77 Dinda firqalanmaslik va bir bo’lib Qur’onni mahkam ushlashlik 09.06.2018 294
78 Qur’on o’rganamiz 08.06.2018 247
79 Salom-alik 08.06.2018 204