Odam Ato qaysi jannatdan chiqarilgan?
Musulmonlar > E'tiqod > Fatvolar Tarix: 02 Sentabr 2019 Email This Post Email This Post

Савол: Одам алайҳиссалом илк яшаган, шайтон тарафидан васваса қилинган, тақиқланган дарахтдан еган, натижада Аллоҳга осий бўлиб у ердан чиқариб юборилган жаннат қайси жойдаги қайси жаннат бўлган? Агар охиратдаги жаннат бўлса, у ерда шайтон, тақиқ, васваса, қайтариб чиқариб юбориш, бор неъматлардан қаноатсизланиш каби нарсалар юз бериши мумкинми?

Жавоб: “У сизлар учун ерни бешик ҳолига кетирди, унда сизлар учун йўллар тўшади ва осмондан сув туширди. Шу билан У ҳар турли жуфт-жуфт ўсимликлар чиқарди. Озингиз ҳам енглар, ҳайвонларингизни ҳам ўтлатинглар. Соғлом фикр эгалари учун бунда оят/нишоналар борлиги аниқ. Биз сизларни ундан (ердан/тупроқдан) яратдик, сизларни унга қайтарамиз ва сизларни яна бир марта ундан чиқарамиз.” (Тоҳа 20/53-55), “Ўз вақтида Раббинг фаришталарга: «Албатта, Мен қуруқ лойдан, ўзгартирилган қора балчиқдан башар яратувчиман. Уни тўғрилаб бўлганимда ва ичига Ўз руҳимдан пуфлаганимда, унга сажда қилган ҳолингизда йиқилинг», деди.” (Ҳижр 15/28-29), “Роббинг бир кун фаришталарга: “Ер юзида бир мухолиф борлиқ яратяпман”, деди. Фаришталар: “У ерда табиий яратилиш қоидасини бузадиган ва қон тўкадиган бир борлиқ яратармидинг?” деди.” (Бақара 2/30) оятларга кўра, Аллоҳ Одам Атони шу дунёда тупроқдан яратди, яшаб вафот қилганида яна шу тупроққа кўмилган, охиратда яна шу тупроқдан қайта тирилтирилади.

“Аллоҳ сизларни ердан ўсимлик ўстиргандек ўстириб чиқарди (яратди). Кейин сизларни яна у ерга қайтаради ва албатта, сизларни (қайтадан) чиқаради.” (Нуҳ 71/17), “Иблис: “Сен лойдан, қора балчиқдан яратган инсонга ҳурмат ила бош эгмайман.” (Ҳижр 15/33)  оятларга кўра, Аллоҳ Одам Атони Ўз қўли билан шакл бериб яратмаган, аксинча, уни ерга экилган бир дон қандай униб ўсиб чиқса, Одамни ҳам ана шу шаклда ердан ундириб яратгани маълум бўлмоқда. Одам Ато экин экса униб ўсиб чиқишга тайёр лой ҳолатдаги қора балчиқдан ундириб чиқарилган. Она қорнидаги чақалоқ қандай ривожланиб, вақти келганда онадан туғилса, Одам Ато ҳам ер ичида ривожланиб, вақти келганда ташқарига чиққан.

Одам Ато ва Ҳавво она ерда яратилганидан кейин, улар учун қулай ҳаёт кечира оладиган шу дунёдаги бир боққа жойлашиб яшаши буюрилган ва уларга Аллоҳ: “Айтдикки: “”Эй Одам! Сен ва жуфтинг жаннатга (боққа) жойлашинглар. У ерда хоҳлаганингизча енглар. Лекин шу дарахтга яқинлашманглар, акс ҳолда ҳақсизлик қилувчи- золимлардан бўлиб қоласизлар.” деб буюрган. 

Охиратда мўминларга мукофот сифатида бериладиган жаннатда ҳеч қандай тақиқ, алдов, васваса, ўзига ўзи зулм қилиб қўйиш ва у ердан қайтиб чиқариб юбориш бўлмагани сабабли, Одам Ато яшаган жаннат (боғ) шу дунёдаги бир имтиҳон боғи экани аниқ бўлмоқда.

Одам ва Ҳавво тупроқдан яратилиб, кейин ўша тупроқларда тарқалиб кетиши ҳақида хабар берилган оятда “Унинг оят/нишоналаридан яна бири шуки, сизларни тупроқдан яратиши ва сўнгра сизлар башар ўлароқ ер юзига тарқаб кетишингиздир.” (Рум 30/20) дейилиши, улар яратилганидан кейин ер юзидан бошқа ҳеч қаерга олиб борилмагани маълум бўлади.

Инсонларни чалғитган нарса оятлардаги “жаннат” сўзидир. Ҳолбуки жаннат сўзи қуръонни ўзида дунёдаги гўзал боғ-роғлар учун ишлатилишини билдирган. Мисол учун;

“Уларга шу икки кишини мисолини келтир:  Улардан бирига иккита узум боғ (иккита жаннат) бердик ва у боғларни хурмо билан ўрадик ва ораларини экинзорга айлантирдик. Ўша икки боғ (икки жаннат) ҳосилини бекам-у кўст берарди, Биз уларни орасидан анҳор оқизиб қўйганмиз. Ниҳоят уни катта бойлиги бўлди. Дўсти билан гаплашаётиб шундай эди: “Мени мол-давлатим сеникидан кўп. Нуфус жиҳатидан ҳам сендан устунман. Кейин у ўзига ҳақсизлик қилган ҳолда боғига кириб: “Мен буни ҳеч қачон йўқ бўлиб кетмайди, деб ўйлайман.” (Каҳф 18/34)

Бу оятда ҳам “жаннат/жаннатайн” сўзлари келтирилган, лекин улардан кўзда тутилган нарса шу дунёдаги боғлардир.

Бундан ташқари, инсонлар оятларни ўқиётганида “жаннатдан тушинглар” деган ифодани осмондаги жаннатдан ерда тушинглар шаклида таъвил қилиб олишади. Ҳолбуки, оятларда “тушинглар = اهبطوا” сўзи билан Аллоҳ шу дунёдаги бир шаҳардан бошқа бир шаҳарга кўчиб бориш, бир диёрдан бошқа бир диёрга тушиш, деган маъноларда ҳам ишлатган. Мисол учун;

“Бир вақтлар шундай деган эдингиз: “Мусо! Бир хил таомга бардош бера олмаяпмиз; Роббинга ёлворки, бизларга ерда етишадиган сабзавотдан; бодринг, саримсоқ, мош-ловия, пиёз ундирсин!” У эса: “Афзал бўлган нарсани ундан пастроқ савияда бўлганга алмаштиришни хоҳлайсизларми? Бир шаҳарга тушинглар, у ерда сизлар хоҳлаган нарсалар бор!”, деди.” (Бақара 2/61)

“Эй Нуҳ! Сен ва сен билан бирга бўлган халқларга Биздан салом ва баракат бўлган ҳолда кемадан тушинглар.” (Ҳуд 11/48)

Демак, “тушинглар” дейилганда албатта “осмондан ерга тушинглар” деган маъно келиб чиқмайди. Охиратдаги жаннат мўминларга мукофот  сифатида берилади, у ерда мангу қолинади. Одам алайҳиссалом ҳам имтиҳон учун яратилган. Ҳали ҳануз ҳеч қандай имтиҳондан ўтмай туриб уни жаннатда нима иши бор эди, дейиш ҳам мумкин. Бу савол аслида тўғри берилган бўлади. Чунки Аллоҳ: “Аллоҳга ишониб суянган ва яхши ишлар қилганлар эса Жаннат аҳлидир. Улар Жаннатда мангу қолувчидирлар.” (Бақара 2/82) деб буюради.

Охиратдаги жаннатда ҳеч қандай қўрқув ҳам алдов ҳам бўлмайди. “Аллоҳ айтадики: Бу кун – ростгўйларни ростгўйлиги ўзларига фойда берадиган кундир. Уларга ичларидан анҳорлар оқиб турадиган жаннатлар бор. Улар у жаннатлар ичра мангу ва абадий қолувчилардир. Аллоҳ улардан рози, улар ҳам Аллоҳдан рози бўлишади. Энг катта муваффақият мана шудир.” (Моида 5/119)

Одам алайҳиссалом эса, яшаб турган боғида мангу қолишни орзу қилгани учун шайтонни алдовига учин тақиқланган дарахтдан еб қўйди. Демак, Одам яшаган боғда қўрқув ҳам бор, у ердан чиқиб кетиш ҳам бор. Зотан у туғёни сабабли бор имкониятидан айрилди ва ўша жаннатдан (боғдан) чиқариб юборилди.

Охиратдаги жаннатга Аллоҳ берган неъматлардан қаноатланиб, шукр қилган ҳолда ўз вазифасини адо қилган кишилар киради. “Эй тўлиқ қаноат ҳосил қилувчи шахс, …Жаннатимга кир!” (Фажр 80/27-30)  Одам эса боғдаги унга берилган неъматлардан қаноат қилмади, натижада бор имкониятидан айрилди. У ердан чиқарилганидан кейин тавба қилди ва Аллоҳ уни тавбасини қабул қилди.

Охиратдаги жаннатда ҳеч ким ҳеч кимга душман бўлмайди, адоват қилмайди, бировдан биров ҳайиқмайди. Одам билан Ҳавво яшаган боғда эса душманлик, адоват ва қўрқув бор эди.   “Шунда Биз: “Эй Одам! Бу (шайтон) сен ва завжангга аниқ душмандир. У сизларни жаннатдан чиқариб вубормасин; кейин ташвишга тушиб қоласан. Чунки сен у ерда аниқ оч ҳам яланғоч ҳам қолмайсан ва сен у ерда ташна ҳам бўлмайсан, қуёшда ҳам куймайсан.” (Тоҳа 20/118-119)

Одам алайҳиссалом у боғдан чиқарилиб Арабистонни саҳроларига юборилганида, аввал яшаган боғига қиёслаганда ўзини чанқоқ, оч ва яланғоч ҳис қилган. Чунки Арабистон чўлларида соя-салқин қилиб турувчи баланд-баланд сояли қалин ўрмонлар, турли мевалари пишиб турадиган боғ-роғлар, ичларидан чашма-и булоқлар оқиб турадиган анҳорлар, гўштини тановул қилиб, терисини кийим қилиб киядиган оҳу-ю жайлонлар йўқ эди. Шу сабабли Аллоҳ унга ўша боғда қолган муддат оч ва яланғоч қолмайсан, деб айтган.

Бу ҳақда қўшимча маълумотга эга бўлиш учун қуйидаги линкга қарашни тавсия қиламиз:

Odam alayhissalom va Jannat

Facebookta UlashishTwitterda Ulashish
72 O'qildi
 
Aloqador yoki o'xshash fatvolar
Raqam     Mavzu Tarix    O'qildi    
1 Olti kalimani yodlamasam gunohkor bo‘lamanmi? 14.09.2019 40
2 Bilgan-eshitgan narsamni boshqalarga xato qilib aytib bersam nima bo’ladi? 14.09.2019 26
3 Savob o‘zi nima? Savob nima degani? 06.09.2019 41
4 Jihod o’zi nima? Jihod jang qilish degan ma’noni bildiradimi? 04.09.2019 72
5 Odam Ato qaysi jannatdan chiqarilgan? 02.09.2019 72
6 Sarxush qiluvchi ichimlik sotiladigan do‘kondan savdo qilishni hukmi nima? 29.08.2019 56
7 Foiz olib ish qiladigan kishini dasturxonidan tanovul qilsam bo’ladimi? 28.08.2019 62
8 Birovni haqi birovda qolib ketsa Alloh kechiradimi yoki kechirmaydimi? 26.08.2019 66
9 Bilmay odam o‘ldirib qo‘ygani uchun avvallari qancha va qanday xun to‘lashgan? 24.08.2019 53
10 Bir mo’minni bilmasdan o’ldirib qo’ygan kishiga Qur’onda qanday jazo tayinlangan? 24.08.2019 55
11 Umr yo’ldoshim kim bo’lishi onamni qornidaligimdayoq belgilab qo’yilganmi? 20.08.2019 116
12 Duo bilan taqdir o‘rtasida qanday bog‘liqlik bor?   19.08.2019 80
13 Janozaga xonadon egalari bo’lgan ayollar ham qatnashsa bo’ladimi? 19.08.2019 71
14 Soxta va yolg’on hadislar haqida ma’lumot beruvchi kitoblar 11.08.2019 92
15 Chillali kishilar kechasi tashqariga chiqmasinmi? 02.08.2019 197
16 Ayolimga: “Ey malagim”, qizimga esa: “Farishtaginam”, desam bo’lmaydimi? 20.07.2019 145
17 Biz sun’iy yo’l orqali bolaga ega bo‘lishni xohlaymiz. 19.07.2019 76
18 Bilmasdan fatvo beraversa nima qilgan bo’ladi? 18.07.2019 98
19 Yashirincha nikoh hisobga o’tadimi? 09.07.2019 185
20 Tavba qaysi holatlarda va qachon qabul qilinadi? 08.07.2019 241
21 Sunnat namozlarni masjidda o’qish yaxshimi yoki uydami? 06.07.2019 134
22 Uzrsiz holda namozlarni yolg’iz o’qisam bo’ladimi? 05.07.2019 133
23 Namozni buzadigan amallar 01.07.2019 148
24 Aslida halol bo’lgan bir ishni farqli shakllarda amalga oshirsam bo’ladimi? 20.06.2019 110
25 Maqsad bilan niyatni farqi nima? 18.06.2019 116
26 Faqir kim? 11.06.2019 158
27 Miskin kim? Kimlarga miskin deyiladi? 11.06.2019 131
28 Balog’at yoshi, junublik va g’usl 03.06.2019 264
29 Azon aytilganda nima qilish kerak? 02.06.2019 155
30 Ramazonda soch oldirsa bo’ladimi? 25.05.2019 178
31 Ramazon oyida xatna qildirsa bo’ladimi? 15.05.2019 146
32 Odat qoni tugagan ayol g’usl qilishidan avval eri bilan qo’shilishi mumkinmi? 12.05.2019 514
33 Homiladorlikda er-xotinlik aloqasi 11.05.2019 601
34 Ramazon oyida ayoliga yaqin kelish mumkinmi? 03.05.2019 4 680
35 O’lim vaqtida farishtalarni insonga ko’rinishi va savol-javobi 12.04.2019 131
36 Ramazon ro’zasini qasddan yeb-ichib buzgan kishi nima qiladi? 02.04.2019 262
37 Ayollarni sochini qisqartirishi 27.03.2019 319
38 Boshqalarni ayblarini aytib kelishsa nima qilishimiz kerak? 20.03.2019 214
39 Bosh yalang namoz o’qish gunohmi? 19.03.2019 809
40 Homilador ayollarni iddasi 19.03.2019 239
41 Ayollarni mahramsiz safarga chiqishi 15.03.2019 336
42 Masjidga kirganda ikki rakaat namoz o’qimasdan o’tirib bo’lmaydimi? 03.03.2019 609
43 Tahajjud namozi qachon o’qiladi? 03.03.2019 6 184
44 Guvohsiz taloq hisobga o’tadimi? 01.03.2019 308
45 Nikohi buziladimi? 28.02.2019 327
46 Chaqaloqlarni albatta ikki yil to’liq emizish Allohni amrimi? 28.02.2019 328
47 Hz. Alini nechta ayoli bo’lgan? Nasli kimlardan davom etgan? 18.02.2019 273
48 Nos tahoratni buzadimi? 15.02.2019 502
49 Nafl (ixtiyoriy) ro’zani qanday amallar buzadi? 13.02.2019 297
50 Nazrini ado etish va nazr qilib so’yilgan hayvon go’shtidan iste’mol qilish. 12.02.2019 230
51 Namozda niyat tilda bo’ladimi yoki dildami? 11.02.2019 492
52 Yel tahoratni buzadimi? 09.02.2019 988
53 Assalomu alaykum… 03.02.2019 311
54       Rasulullohga so’ngi oyat nozil bo’lmay turib hukm berish taqiqlanganmi? 11.01.2019 206
55 Tijorat mollaridan zakot berishga dalil bormi?   09.01.2019 255
56 Payg’ambarimizning har bir xatti-harakati biz uchun sunnatmi? 07.01.2019 219
57 Qiyin ahvolga tushib qolgan kishi kredit olsa bo’ladimi? 04.01.2019 535
58 Namozda hushu qanday bo’ladi? 03.01.2019 293
59 Taomlari halol qilingan ahli kitoblar kimlar? 28.12.2018 180
60 Qur’on nima uchun Arabcha? 26.12.2018 299
61 “Shafoat Yo Rasulalloh” nima degani? 24.12.2018 331
62 Qur’onni o’zidan diniy savollarimga javob topa olmayapman 04.12.2018 266
63 Qarzga narsa oldi-berdi qilingandagi Qur’ondagi tavsiya 01.10.2018 422
64 Жунублик ва ғусл 10.09.2018 156
65 Таҳоратсиз ҳолда бола эмизиш мумкинми? 10.09.2018 170
66 Жунуб инсон бошқаларни ҳам нопок қиладими? 10.09.2018 147
67 Ilohiy Kitoblar 4 dona va 100 ta sahifa deyishadi, shu to’g’rimi? 05.09.2018 245
68 Azroil degan farishta Qur’onda ham Sunnatda ham yo’q 05.09.2018 638
69 Avtobus, poyezd, samolyot va shu kabi ulovlarda namoz oʻqisa boʻladimi? 04.09.2018 307
70 Junub holatda yeb-ichish, yotib uxlash va shu kabi ishlar qilish mumkinmi? 04.09.2018 876
71 Qorniga olov to’ldirilib azoblanadiganlar 01.09.2018 447
72 Jannatga ahli-ayoli va farzandlari bilan kirsa ham bo’ladimi? 31.08.2018 240
73 Qur’onda buzg’unchi-terrorchining jazosi 28.08.2018 365
74 Ramazon ro’zasini nimalar buzadi? 25.08.2018 344
75 Qur’on va Sunnatda yoshlarni nikohlash bormi? 13.08.2018 734
76 Musulmonga musulmondan boshqasi yaqin va ishonchli do’st bo’la oladimi? 28.07.2018 265
77 Homilani oldirish mumkinmi? 23.07.2018 2 469
78 Diniy javobgarlik qachon boshlanadi? ​(lotin/кирил)​ 23.07.2018 277
79 Nafs tarbiyasi uchun halol narsalardan voz kechish shartmi? 21.07.2018 197
80 Duolarni qabuli uchun hamma har hil gapiradi, Qur’on bu haqda nima deydi? 21.07.2018 281
81 Ilohiy kitoblar 4 ta va 100 sahifa deb bilamiz, shu to’g’rimi? 21.07.2018 320
82 La havla vala quvvata illa billah 09.07.2018 2 283
83 “Sizlar uchun Rosulullohda o’rnak bordir” oyatni qanday tushunamiz? 26.06.2018 192
84 Qur’onda Musulmonni kimlar bilan birga o’tirishi taqiqlangan ? 26.06.2018 210
85 Ota-onasi qilgan gunohning kasri (kasofati) bolasiga uradimi? 25.06.2018 223
86 Din aql ishi emas degan gapga Qur’on nima deydi? 25.06.2018 305
87 To’y-marosimlarni o’tkazish jarayonida nimalarga e’tibor berish kerak? 25.06.2018 175
88 Dinimiz narda o’ynashga qanday qaraydi? 25.06.2018 213
89 Namoz avvalgi ummatlarga ham farz qilinganmidi? 25.06.2018 214
90 Ramazon ro’zasi avvalgi ummatlarga ham farz qilinganmidi? 25.06.2018 177
91 Ramazon oyida, yo’lchi va bemorlar ham ro’za tutishi mumkinmi? 25.06.2018 173
92 Ramazon fidyasini kimlar beradi? 25.06.2018 178
93 Ramazon fidyasining miqdori qancha? 25.06.2018 185
94 Ramazon kechasida er-xotinlik muomalasiga ruxsat bormi? 25.06.2018 3 722
95 Ramazon fidyasini qachon ado qilish kerak? 25.06.2018 166
96 Imon keltirishimiz farz bo’lgan Ilohiy Kitoblar 25.06.2018 274
97 25.06.2018 232
98 O’lib bo’lgan kishiga imon talqin qilinadimi? 25.06.2018 103
99 Janozadan keyin qabristonda yoki mayitni uyida qilinadigan ishlar haqida ma’lumot bormi? 25.06.2018 204
100 “Shu zotni hurmatidan duomni qabul qil” desa bo’ladimi? 25.06.2018 83