Bilmay odam o‘ldirib qo‘ygani uchun avvallari qancha va qanday xun to‘lashgan?
Musulmonlar > Fatvolar Tarix: 24 Avgust 2019 Email This Post Email This Post

Савол: Билмасдан одам ўлдириб қўйгани учун авваллари Мусулмонлар қанча ва қандай хун тўлашган?

Жавоб: Билмасдан/хато қилиб бир мўминни ўлдириб қўйган киши ўлдирилган мўминнинг оила-аъзоларига хун тўлашлиги ҳақидаги оят қуйидагича:

“Бир мўмин бошқа бир мўминни ўлдиришга ҳеч қандай ҳақи йўқ; билмаган – хато қилган ҳолда ўлдириб қўйса бу бошқа. Кимки бир мўминни билмасдан – хато қилган ҳолда олдириб қўйса, бир мўмин асирни озодликка эриштириши ва ўлдирилган кишини оиласига хун тўлаши керак; ўлдирилган кишининг оиласи кечиб юборса, хун тўламаса ҳам бўлади. Агар ўлдирилган мўмин сизларга душман бўлган қавмдан бўлса, унда битта мўмин асирни озодликка эриштириш керак. Агар ўлдирилган киши орангизда келишув бўлган қавмдан бўлса, унда, унинг оиласига хун тўлаши ва битта мўмин асирни озодликка эриштириши керак. Ким асир топа олмаса, Аллоҳ тарафидан уни тавбаси қабул қилиниши учун икки ой кетма-кет рўза тутиши керак. Аллоҳ билиб турувчи, тўғри қарор берувчидир.” (Нисо 4/92)

Билмасдан одам ўлдириб қўйган киши тўлаши керак бўлган хунни миқдори 5 хил туядан 20 донадан, умумий ҳисобда 100 та туя деб белгиланган. 5 хил туя шулардан иборат:

  1. Бинти маҳоз: 2 ёшга тўлган, урғочи туя: 20 дона
  2. Бинти ладун: 3 ёшга тўлган урғочи туя: 20 дона
  3. Ҳиққа: 4 ёшга тўлган урғочи туя: 20 дона
  4. Жазаа: 5 ёшга тўлган урғочи туя: 20 дона
  5. Ибн маҳоз: 2 ёшга тўлган эркак туя: 20 дона

Бугунги кунимизда бу 100 (юз) дона туяни қиймати аниқланади ва ўлдирилган мўмин кишининг оиласига тўланади. Бундан ташқари 2 ой кетма-кет тавба рўзаси тутиши керак.

Пайғамбар алайҳиссалом даврида буларнинг қиймати 1.000 динор, яъни 4.350 гр. олтин бўлган экан. Шу сабабли фиқҳ китобларида хун ўлароқ 1.000 динор тўлаш етарли деб айтилган. Буни 3 йил давомида бўлиб-бўлиб тўлаши керак.

 

Яҳё Шенўл

Facebookta UlashishTwitterda Ulashish
53 O'qildi
 
Aloqador yoki o'xshash fatvolar
Raqam     Mavzu Tarix    O'qildi    
1 Olti kalimani yodlamasam gunohkor bo‘lamanmi? 14.09.2019 40
2 Bilgan-eshitgan narsamni boshqalarga xato qilib aytib bersam nima bo’ladi? 14.09.2019 26
3 Savob o‘zi nima? Savob nima degani? 06.09.2019 40
4 Jihod o’zi nima? Jihod jang qilish degan ma’noni bildiradimi? 04.09.2019 72
5 Odam Ato qaysi jannatdan chiqarilgan? 02.09.2019 71
6 Sarxush qiluvchi ichimlik sotiladigan do‘kondan savdo qilishni hukmi nima? 29.08.2019 55
7 Foiz olib ish qiladigan kishini dasturxonidan tanovul qilsam bo’ladimi? 28.08.2019 61
8 Birovni haqi birovda qolib ketsa Alloh kechiradimi yoki kechirmaydimi? 26.08.2019 65
9 Bilmay odam o‘ldirib qo‘ygani uchun avvallari qancha va qanday xun to‘lashgan? 24.08.2019 53
10 Bir mo’minni bilmasdan o’ldirib qo’ygan kishiga Qur’onda qanday jazo tayinlangan? 24.08.2019 55
11 Umr yo’ldoshim kim bo’lishi onamni qornidaligimdayoq belgilab qo’yilganmi? 20.08.2019 115
12 Duo bilan taqdir o‘rtasida qanday bog‘liqlik bor?   19.08.2019 79
13 Janozaga xonadon egalari bo’lgan ayollar ham qatnashsa bo’ladimi? 19.08.2019 71
14 Soxta va yolg’on hadislar haqida ma’lumot beruvchi kitoblar 11.08.2019 92
15 Chillali kishilar kechasi tashqariga chiqmasinmi? 02.08.2019 197
16 Ayolimga: “Ey malagim”, qizimga esa: “Farishtaginam”, desam bo’lmaydimi? 20.07.2019 145
17 Biz sun’iy yo’l orqali bolaga ega bo‘lishni xohlaymiz. 19.07.2019 76
18 Bilmasdan fatvo beraversa nima qilgan bo’ladi? 18.07.2019 98
19 Yashirincha nikoh hisobga o’tadimi? 09.07.2019 185
20 Tavba qaysi holatlarda va qachon qabul qilinadi? 08.07.2019 240
21 Sunnat namozlarni masjidda o’qish yaxshimi yoki uydami? 06.07.2019 133
22 Uzrsiz holda namozlarni yolg’iz o’qisam bo’ladimi? 05.07.2019 132
23 Namozni buzadigan amallar 01.07.2019 147
24 Aslida halol bo’lgan bir ishni farqli shakllarda amalga oshirsam bo’ladimi? 20.06.2019 110
25 Maqsad bilan niyatni farqi nima? 18.06.2019 115
26 Faqir kim? 11.06.2019 158
27 Miskin kim? Kimlarga miskin deyiladi? 11.06.2019 131
28 Balog’at yoshi, junublik va g’usl 03.06.2019 264
29 Azon aytilganda nima qilish kerak? 02.06.2019 155
30 Ramazonda soch oldirsa bo’ladimi? 25.05.2019 178
31 Ramazon oyida xatna qildirsa bo’ladimi? 15.05.2019 145
32 Odat qoni tugagan ayol g’usl qilishidan avval eri bilan qo’shilishi mumkinmi? 12.05.2019 514
33 Homiladorlikda er-xotinlik aloqasi 11.05.2019 600
34 Ramazon oyida ayoliga yaqin kelish mumkinmi? 03.05.2019 4 680
35 O’lim vaqtida farishtalarni insonga ko’rinishi va savol-javobi 12.04.2019 131
36 Ramazon ro’zasini qasddan yeb-ichib buzgan kishi nima qiladi? 02.04.2019 262
37 Ayollarni sochini qisqartirishi 27.03.2019 319
38 Boshqalarni ayblarini aytib kelishsa nima qilishimiz kerak? 20.03.2019 214
39 Bosh yalang namoz o’qish gunohmi? 19.03.2019 808
40 Homilador ayollarni iddasi 19.03.2019 239
41 Ayollarni mahramsiz safarga chiqishi 15.03.2019 336
42 Masjidga kirganda ikki rakaat namoz o’qimasdan o’tirib bo’lmaydimi? 03.03.2019 608
43 Tahajjud namozi qachon o’qiladi? 03.03.2019 6 183
44 Guvohsiz taloq hisobga o’tadimi? 01.03.2019 308
45 Nikohi buziladimi? 28.02.2019 327
46 Chaqaloqlarni albatta ikki yil to’liq emizish Allohni amrimi? 28.02.2019 327
47 Hz. Alini nechta ayoli bo’lgan? Nasli kimlardan davom etgan? 18.02.2019 273
48 Nos tahoratni buzadimi? 15.02.2019 502
49 Nafl (ixtiyoriy) ro’zani qanday amallar buzadi? 13.02.2019 297
50 Nazrini ado etish va nazr qilib so’yilgan hayvon go’shtidan iste’mol qilish. 12.02.2019 230
51 Namozda niyat tilda bo’ladimi yoki dildami? 11.02.2019 491
52 Yel tahoratni buzadimi? 09.02.2019 988
53 Assalomu alaykum… 03.02.2019 311
54       Rasulullohga so’ngi oyat nozil bo’lmay turib hukm berish taqiqlanganmi? 11.01.2019 206
55 Tijorat mollaridan zakot berishga dalil bormi?   09.01.2019 255
56 Payg’ambarimizning har bir xatti-harakati biz uchun sunnatmi? 07.01.2019 219
57 Qiyin ahvolga tushib qolgan kishi kredit olsa bo’ladimi? 04.01.2019 535
58 Namozda hushu qanday bo’ladi? 03.01.2019 293
59 Taomlari halol qilingan ahli kitoblar kimlar? 28.12.2018 180
60 Qur’on nima uchun Arabcha? 26.12.2018 299
61 “Shafoat Yo Rasulalloh” nima degani? 24.12.2018 331
62 Qur’onni o’zidan diniy savollarimga javob topa olmayapman 04.12.2018 265
63 Qarzga narsa oldi-berdi qilingandagi Qur’ondagi tavsiya 01.10.2018 422
64 Жунублик ва ғусл 10.09.2018 156
65 Таҳоратсиз ҳолда бола эмизиш мумкинми? 10.09.2018 170
66 Жунуб инсон бошқаларни ҳам нопок қиладими? 10.09.2018 147
67 Ilohiy Kitoblar 4 dona va 100 ta sahifa deyishadi, shu to’g’rimi? 05.09.2018 245
68 Azroil degan farishta Qur’onda ham Sunnatda ham yo’q 05.09.2018 638
69 Avtobus, poyezd, samolyot va shu kabi ulovlarda namoz oʻqisa boʻladimi? 04.09.2018 307
70 Junub holatda yeb-ichish, yotib uxlash va shu kabi ishlar qilish mumkinmi? 04.09.2018 875
71 Qorniga olov to’ldirilib azoblanadiganlar 01.09.2018 447
72 Jannatga ahli-ayoli va farzandlari bilan kirsa ham bo’ladimi? 31.08.2018 240
73 Qur’onda buzg’unchi-terrorchining jazosi 28.08.2018 365
74 Ramazon ro’zasini nimalar buzadi? 25.08.2018 344
75 Qur’on va Sunnatda yoshlarni nikohlash bormi? 13.08.2018 734
76 Musulmonga musulmondan boshqasi yaqin va ishonchli do’st bo’la oladimi? 28.07.2018 265
77 Homilani oldirish mumkinmi? 23.07.2018 2 469
78 Diniy javobgarlik qachon boshlanadi? ​(lotin/кирил)​ 23.07.2018 277
79 Nafs tarbiyasi uchun halol narsalardan voz kechish shartmi? 21.07.2018 197
80 Duolarni qabuli uchun hamma har hil gapiradi, Qur’on bu haqda nima deydi? 21.07.2018 281
81 Ilohiy kitoblar 4 ta va 100 sahifa deb bilamiz, shu to’g’rimi? 21.07.2018 320
82 La havla vala quvvata illa billah 09.07.2018 2 282
83 “Sizlar uchun Rosulullohda o’rnak bordir” oyatni qanday tushunamiz? 26.06.2018 192
84 Qur’onda Musulmonni kimlar bilan birga o’tirishi taqiqlangan ? 26.06.2018 210
85 Ota-onasi qilgan gunohning kasri (kasofati) bolasiga uradimi? 25.06.2018 223
86 Din aql ishi emas degan gapga Qur’on nima deydi? 25.06.2018 304
87 To’y-marosimlarni o’tkazish jarayonida nimalarga e’tibor berish kerak? 25.06.2018 175
88 Dinimiz narda o’ynashga qanday qaraydi? 25.06.2018 213
89 Namoz avvalgi ummatlarga ham farz qilinganmidi? 25.06.2018 214
90 Ramazon ro’zasi avvalgi ummatlarga ham farz qilinganmidi? 25.06.2018 177
91 Ramazon oyida, yo’lchi va bemorlar ham ro’za tutishi mumkinmi? 25.06.2018 173
92 Ramazon fidyasini kimlar beradi? 25.06.2018 178
93 Ramazon fidyasining miqdori qancha? 25.06.2018 185
94 Ramazon kechasida er-xotinlik muomalasiga ruxsat bormi? 25.06.2018 3 722
95 Ramazon fidyasini qachon ado qilish kerak? 25.06.2018 166
96 Imon keltirishimiz farz bo’lgan Ilohiy Kitoblar 25.06.2018 274
97 25.06.2018 232
98 O’lib bo’lgan kishiga imon talqin qilinadimi? 25.06.2018 103
99 Janozadan keyin qabristonda yoki mayitni uyida qilinadigan ishlar haqida ma’lumot bormi? 25.06.2018 204
100 “Shu zotni hurmatidan duomni qabul qil” desa bo’ladimi? 25.06.2018 83