Ayollarga qo’l ko’tarishga kim ruxsat berdi?
Musulmonlar > E'lonlar > Muslima ayollar > Oila hayoti > Qur'on tahrifi > Tadqiqotlar Tarix: 22 Iyul 2018 Email This Post Email This Post

Baʼzi bir kitoblarda, ayollaringiz sizlarga itoatsizlik qilishidan qoʻrqsangiz, ularni urishga Qurʼonda ruxsat berilgan deb, mana shu oyatni dalil qilib keltirishadi, ammo bu oyatda, mutlaqo boshqa narsa deyilgan. Oyatdagi baʼzi kalimalarga notoʻgʻri maʼno berilishi oqibatida, ayollarga qoʻl koʻtarib, ularni kuch va zoʻravonlik bilan majburan boʻyin egdirish degan narsaga yoʻl ochilgan. Endi oyatning asl maʼnosi bilan tanishib chiqamiz.

وَاللَّاتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ ۖ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا ۗإِنَّ اللَّـهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيرًا

Ajrashib ketishidan qoʻrqqan ayollaringizga(1) nasihat qilinglar, yotoqlaridan ayrilinglar(2) va oʻz holiga tinch qoʻyinglar(3). Agar sizlarni koʻngildan qabul qilsalar(4), ularga nisbatan boshqa yoʻl izlamanglar . Alloh Ulugʻdir, Buyukdir. (Niso 4/34)

Qurʼon oyatlarini bir-biridagi bogʻliqliklarini biridan birini ayirib uzib olib maʼno berish va aloqador oyatlarni birgalikda oʻqib tushunib hukm chiqarmaslik oqibatida, kechirib boʻlmas xatolar oʻrtaga chiqqan, natijada, Islomda ayollarga bamisoli joriya va choʻrilardek muomala va munosabatda boʻlish huquqini erkaklarga berish degan haqsizlik oʻrtaga qoʻyilgan.

1)وعظ =واعظ – Chiroyli va hush muomalalik bilan pand-nasihat qilishdir. Buning aksi esa وعد = وعيد va نذير deyiladi, bu esa; qoʻrqitish, yomon oqibat haqida gapirib ogohlantirish, ogʻir soʻzlar bilan yomon ishlardan qaytarishga soʻz bilan urinishdir.
2) ضرب – Bir narsani boshqa bir narsani ustiga urish yoki mustahkamlash deganidir. Har doim har narsa uchun qoʻllanilgan “zorb” kalimasining maʼnosi, urilgan yoki mustahkamlangan narsaga koʻra oʻzgarib boradi. “Zorb” kalimasining oʻttizga yaqin farqli maʼno va tarjimasi bor. Ammo bu kalimaga Turkiy zabon millatlar, bu zarb kalimasiga aksariyat hollarda urish/kaltaklash maʼnosini beradilar.

Anʼanaviy tushunchalarga koʻra tarjima qilingan oyatni maʼno jihatidan soʻz oqishiga toʻxtalib oʻtamiz:

  1. “itoatsizligidan qoʻrqsangiz” Ayollarni erlariga majburiy itoat qilishi kerak degan maʼno qayerdan kelib chiqishi mumkin? Axir Qurʼoni Karimning bironta ham joyida ayollarni erlariga itoat (ichidan yaʼni chin koʻngildan soʻzsiz, shartsiz va qaytsiz boʻyin egish) degan gap yoqku. Islom dinida itoat faqatgina Allohga va Uning (nabiylik emas balki rosullik nuqtai nazaridan kelib chiqib) Elchisiga boʻladi, bundan boshqa hech kimga itoat qilib boʻyin egish degan hukm aslo yoʻq. Hatto “ulul-amr”larga ham Alloh va Rouslining hukmiga qarshi ishlarda aslo itoat qilinmasligi buyurilgan. Zotan, ichdan yaʼni koʻngildan qilinmagan har qanday ish, Allohning huzurida qabul qilinmaydi. Musulmon kishining qilgan har bir ishida samimiyat va xolislik boʻlishi kerak. Agar ayolini urib/kaltaklab majburiy itoat qildirish kerak boʻlsa, Islomdagi ixlos, samimiyat, mehr-muhabbat mavzularini olib tashlashga toʻgʻri keladi.
  2. soʻng (yaʼni nasihatlaring kor qilmasa) Oyatdagi “va” harfga soʻngra deb maʼno berilgan. Oyatdagi maʼno oqishi esa davomlilikni ifodalaydi.
  3. soʻngra (yaʼni shunda ham sizlarga boʻyin sunmasalar) Bu yerda ham yuqoridagidek “va” harfga soʻngra deb maʼno berilgan va buni yanada buzish uchun “shunda ham sizlarga boʻyin egmasalar” deb chuqurlashtirilgan. Yuqorida aytib oʻtganimizdek; eriga majburiy holatda, urilib/kaltaklanib boʻyin egish degan narsa yoʻq.
  4. (majruh boʻlmagudek darajada) uringiz.” Oʻttizga yaqin maʼnoni oʻz ichiga olgan “zorb” kalimasiga, tanlab-tanlab “urish/kaltaklash” deb maʼno berilgan.
  5. Ammo sizlarga itoat qilsalar” deb oyatni oxirida ham katta xatoga yoʻl qoʻyilgan. Bu jumlalar urib-kaltaklangandan keyingi jumlalardir. Islom dinida itoat ichdan/qalbdan boʻlishi kerak, birovni urib bir ishni qildirilsa, u ishga itoat deyilmaydi, aksincha ikroh yaʼni majburlab bajartirish deyiladi.

Bu oyatdagi “zorb” kalimasiga “urish/kaltaklash” deb maʼno berish, ham Qurʼonni hamda bu oyatni ichki maʼno butunligiga mutlaqo ziddir. Alloh taolo shunday marhamat qiladi:

وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

“Allohning oyatlaridan biri shuki: U, sizlarga koʻngillaring orom topishi uchun oʻzlaringizdan juftlar yaratib berdi va oralaringizda mehr-muhabbat va marhamat oʻrnatdi. Tushunib yetgan bir xalq uchun bunda oyatlar (muhim koʻrsatmalar) bordir. (Rum 30/21)

Yana bir oyatda shunday buyuradi Alloh:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ مِنْ أَزْوَاجِكُمْ وَأَوْلَادِكُمْ عَدُوًّا لَّكُمْ فَاحْذَرُوهُمْ ۚ وَإِن تَعْفُوا وَتَصْفَحُوا وَتَغْفِرُوا فَإِنَّ اللَّـهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ

“Ey Mo’minlar! Juftlaringiz va farzandlaringizdan sizlarga dushmanligi/haqqingizga ko’z tikib qolishi ham uchrab turadi, ularga nisbatan diqqat-e’tiborli bo’linglar. Agar kamchiliklarini berkitib, yangi bir sahifa ochsangiz va qilgan xatoliklarini kechirsangiz, bilinki, Alloh ham sizlarni xatolaringizni kechiradi va marhamat qiladi.” (Tag’obun 64/14)

Bu oyatda Alloh taolo oiladagi tartib intizomni, bir-birini kamchiliklarini berkitib yashirishni, doimo ularga ochiq yuz bilan qarashga buyurmoqda. Agar yuqoridagi oyatga “uringlar” deb tarjima berilsa, bu oyat bilan u oyat o’rtasida ziddiyat kelib chiqadi va Allohni Kitobiga shubha bilan qarashga va Allohni zotiga xos bo’lgan adolat sifatiga shubha bilan qarashga sabab bo’lib qoladi.

Bu oyatga koʻra, oilaviy turmush tarzining jarayoni mehr-muhabbat va bir-biriga marhamat koʻrsatishdan iboratdir, agar urib-kaltaklab majburiy itoat qildirishni qabul qiladigan boʻlsak, bu oyatdagi maʼnoni butunlay aksini koʻrsatgan boʻladi. Urib boʻyin egdirishda qanday mehr-muhabbat va qanday marhamat boʻlishi mumkin? Faqatgina soxta sevgi va munofiqona itoatdan boshqa narsa hosil boʻlmaydi. Bu narsa bir oilaga ziyon va zahmatdan va baxtsizlikdan boshqa narsa olib kelmaydi.

 

  1. “Nushuz – Ajrashib ketish” alʼ-Ayn, Mujodala 58/11, Niso 4/12.
  2. Erkak kishi yotogʻidan ayrilishining sababi, ham xotinining qaroriga aniqlik kirgizadi va ajrashmoqchi boʻlib turgan eridan homila boʻlib qolmaslikni oldi olinadi.
  3. “Tinch qoʻying” deb maʼno berilishiga sabab, keyingi oyatdir.
  4. “Koʻngildan qabul” deb tarjima qilgan kalima “itoat”dir, uning ziddi “ikroh”dir, bu esa kuch bilan bajartirish degani. Islomda bunga aslo yoʻl qoʻyilmagan. Mr. Baqara 2/229.
Facebookta UlashishTwitterda Ulashish
390 O'qildi
 
Aloqador yoki o'xshash fatvolar
Raqam     Mavzu Tarix    O'qildi    
1 Tafsilotlari Bilan Ro’za Ibodati 11.05.2019 90
2 Tashahhuddagi salom va duolarning ma’no va mohiyatlari 13.02.2019 229
3 Qur’onni tushunishda ijtihodning ahamiyati qanday? 16.01.2019 161
4 Nasx kalimasi Qur’onda qaysi ma’nolarda qo’llanilgan? 10.01.2019 152
5 Afv bilan Mag’firatni farqi 08.01.2019 207
6 Hanafiylikda musofirlik muddati qaysi qiyos bilan belgilangan? 08.01.2019 148
7 Namozda hushu qanday bo’ladi? 03.01.2019 202
8 Islom jang-u jadal dinimi, yoki tinchlik dinimi? 29.12.2018 166
9 Qur’on va Musulmonlarning ahvoli 25.12.2018 243
10 Qur’onni tushunishdagi usul va qoidaning ahamiyati 22.12.2018 192
11  Qur’onda barcha narsaning tili   19.12.2018 192
12 Kitob va Sunnatda foiz (kredit) 11.12.2018 179
13 Ayollarni guvohligi 29.11.2018 182
14 Isro va Meroj 19.11.2018 372
15 Hayzli ayollarni ro’zasi 01.11.2018 321
16 Hamma bilgan o’sha namoz 18.10.2018 283
17 Qur’onda namoz vaqtlari 17.10.2018 758
18 Islomda Halol va Harom 16.10.2018 804
19 Ruh va uning xususiyati 10.10.2018 293
20 Qur’onga ko’ra 3 qoidani buzmaguncha hech kimga adovat qilib bo’lmaydi 10.09.2018 247
21 Iso alayhissalom dunyoga qaytib keladimi? 10.09.2018 667
22 G’ayridinlar o’rtasidagi munosabatlar 18.08.2018 337
23 Ajalning qisqarishi 18.08.2018 244
24 Qur’on va Sunnatda yoshlarni nikohlash bormi? 13.08.2018 624
25 Qur’on va Sunnatga ko’ra taloq 09.08.2018 2 666
26 Kitob va Sunnatga ko’ra Haj va qurbonlik 03.08.2018 280
27 Kitob va Hikmat tushunchasi 30.07.2018 351
28 Ayollarga qo’l ko’tarishga kim ruxsat berdi? 22.07.2018 390
29 Hikmat va Sunnat tushunchalarini buzilishi va yo’qqa chiqarilishi 12.06.2018 172
30 Namoz vaqtlari (Qur’onga ko’ra) 08.06.2018 182