Vositachilarga ishonish mushrikning asosiy ishidir
Musulmonlar > Kufr > Shirk Tarix: 11 Iyun 2018 Email This Post Email This Post

Mushrik Allohni yer yuzi podshohlariga o’xshatib o’zidan uzoqlashtiradi. Podshoh bilan bog’lanmoqchi bo’lgan kishi, unga yaqin deb bilgan boshqa bir shaxsni o’rtalarida vositachi qilib olganidek, mushrik ham Allohga yaqin deb bilgan bir shaxsni vositachi qilib oladi. Hristianlar Isoni Allohning o’g’li deyishi, Makkali mushriklar butlarini Allohning qizlari[1] deyishi, buyuk pirlarining ruhlaridan yordam kutganlar ham ularni Allohning maxsus do’stlari deb bilishi sabablidir.
Mushrik- vositachini ma’naviy bir kuchga ega deb biladi va unga yaqinroq martabada bo’lishi uchun sovg’a-salomlar va qurbonliklar qiladi va obro’-e’tibori oldiga hurmat bilan egiladi. U bilan aloqani mahkam ushlaydiki vositachi ham u bilan Alloh o’rtasini bog’lab tursin. Alloh taolo marhamat qiladi:

وَمِنَ النَّاسِ مَن يَتَّخِذُ مِن دُونِ اللّهِ أَندَاداً يُحِبُّونَهُمْ كَحُبِّ اللّهِ

“Insonlar orasida Allohning yaqinidan nid’larga yopishganlar bor. Ularni Allohni sevgandek sevadilar.” (Baqara 2/165).

Nid’- Allohga yaqin deb bilingani, Alloh bilan sheriklik xususiyatlari bo’lgani va ziddiy narsalarni himoya qilaolishiga ishonilgan hayoliy bir borliqdir.[2] Ular, Alloh ularni xafa qilmashini, kerak bo’lsa Alloh o’zi xohlamagan narsani ham Allohga qabul ettira olishini, ylar bunday kuchni Allohdan olganini, shafoatlari bilan o’zining mansublarini (muridlarini) qutqarib olishiga ishontiradi. Alloh bilan biror xususda sherik bo’laoladigan boshqa bir borliqqa ishonish inson tabiatiga ziddir. Ammo, bunday bir g’oya va ishonchga ko’ra tuzilgan tariyqatlardagi ba’zi manfaatlarga ko’z tikkanlar, o’zlarini bunga ishontirishga majbur qilishadi. Asl maqsadi Alloh bo’lgani e’lon qilingani uchun, o ’zlarini aldagan holda uni birinchi o’ringa Allohni esa ikkinchi o’ringa qo’yishadi. Ular uchun eng katta xavf tug’dirgan narsa Qur’oni Karimni tushunishdir. Tashkilotlarini davom ettirish uchun Qur’onni tushunib-anglash imkoniyatini yo’qqa chiqarib, Qur’onni yo’lini berkitishga urinadilar, (chunki Qur’on ularning xatolari va tuzoqlarini fosh qiluvchi eng katta nurdir) uni harkim ham tushuna olmaydi deb aytadilar, oyatlardagi ma’nolarga pirlaridan so’ramay amal qilish mumkin emasligini tushuntirishadi. Qur’on bilan tafsirni ikkiga ayirib, Qur’onga emas tafsirga qarshi ekanini tushuntirishda davom etishadi. Alloh taolo shunday marhamat qiladi:

فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِآيَاتِهِ إِنَّهُ لاَ يُفْلِحُ الْمُجْرِمُونَ وَيَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللّهِ مَا لاَ يَضُرُّهُمْ وَلاَ يَنفَعُهُمْ وَيَقُولُونَ هَؤُلاء شُفَعَاؤُنَا عِندَ اللّهِ قُلْ أَتُنَبِّئُونَ اللّهَ بِمَا لاَ يَعْلَمُ فِي السَّمَاوَاتِ وَلاَ فِي الأَرْضِ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ

“Allohga qarshi yolg’on to’qigandan yoki, Uning oyatlari qarshisida yolg’on gapirgandan ko’ra kattaroq haqsizlikni kim qila oladi? Bu jinoyatga qo’l urganlar maqsadlariga erisholmaydilar. Allohdan oldin shunday narsaga qul bo’lyaptilarki; ularga na foydasi va na zarari tegadi. Aytadilarki: “Bular Alloh huzuridagi bizni shafoatchilarimizdir.” Siz aytingki: “Osmonlaru yerda Alloh bilmagan narsa bor ekan-u sizlar undan habar beryapsilarmi?” Bunday bo’lishi mumkinmi?! Alloh ularning shirkidan uzoqdir.” (Yunus 10/17-18)

Allohning barcha elchilari yolg’iz Allohga qullik qilishga chaqirgan.[3]
Yolg’iz Allohga qul bo’lgan kishi yordamni ham yolg’iz undan so’raydi. Musulmonlar namozlarining har rak’atida shunday deyishadi:

إِيَّاكَ نَعْبُدُ وإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ

“Yolg’iz senga qullik qilamiz va yolg’iz sendan yordam so’raymiz.” (Fotiha 1/4)

Alloh taolo marhamat qiladi:

قُلْ إِنِّي نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ لَمَّا جَاءنِيَ الْبَيِّنَاتُ مِن رَّبِّي وَأُمِرْتُ أَنْ أُسْلِمَ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ  قُلْ إِنِّي نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ لَمَّا جَاءنِيَ الْبَيِّنَاتُ مِن رَّبِّي وَأُمِرْتُ أَنْ أُسْلِمَ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ  هُوَ الَّذِي يُحْيِي وَيُمِيتُ فَإِذَا قَضَى أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُن فَيَكُونُ  أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِي آيَاتِ اللَّهِ أَنَّى يُصْرَفُونَ  الَّذِينَ كَذَّبُوا بِالْكِتَابِ وَبِمَا أَرْسَلْنَا بِهِ رُسُلَنَا فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ  إِذِ الْأَغْلَالُ فِي أَعْنَاقِهِمْ وَالسَّلَاسِلُ يُسْحَبُونَ  فِي الْحَمِيمِ ثُمَّ فِي النَّارِ يُسْجَرُونَ  ثُمَّ قِيلَ لَهُمْ أَيْنَ مَا كُنتُمْ تُشْرِكُونَ  مِن دُونِ اللَّهِ قَالُوا ضَلُّوا عَنَّا بَل لَّمْ نَكُن نَّدْعُو مِن قَبْلُ شَيْئًا كَذَلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ الْكَافِرِينَذَلِكُم بِمَا كُنتُمْ تَفْرَحُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنتُمْ تَمْرَحُونَادْخُلُوا أَبْوَابَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ

“Aytingki: “Alloh bilan orangizga qo’yib yordamga chaqirayotgan narsalarizga qul bo’lishim menga ta’qiqlandi. Bu ta’qiq, menga Robbimdan ochiq oyatlar nozil bo’lgan vaqtda bo’ldi. Men borliqlarning egasiga taslim bo’lish buyrug’ini oldim.”
(Sizni U yaratgan. Avval tuproqdan, song nutfadan,[4] so’ng alaqodan[5] yaratadi; so’ngra sizni bir chaqaloq holida tashqariga chiqaradi-ki, kuch-quvvatli holga kelaolasiz va nihoyat qari kishilarga aylanasizlar. Sizdan kimdur avvalroq o’ladi, kimdur belgilangan bir muddatgacha yashaydi. Balki aqlingizni ishlatarsiz.)
“Jon bergan ham o’ldirgan ham U’dir. U bir ishga qaror bersa, faqat “bo’l” deydi va paydo bo’ladi. Allohning oyatlari qarshisida o’zini haqman deb o’rtaga chiqishga uringanlarni ko’rmeysizmi? Bular, qayerdan dastak olib u holdan bu holga aylantirilmoqda?”[6]
Bular shunday kishilarki, ham kitob qarshisida va ham avvalgi elchilarimizga tushurilganlarimiz qarshisida yolg’on gapiradilar. Ammo bo’ynidagi xalqalar bilan, qaynoq suvlar ichida, zanjirband qilingan holda sudralarkan; orqasidan olov bilan qizdiriladilar. So’ng ularga shunday deyilaldi: “O’sha shirk qo’shganlaringiz qani? Alloh bilan orangizga qo’yib olganlariz bor edi-ku, qani qayerda ular? Ular esa: “Ular bizdan ayrilishdi. Aslida biz avval ham Allohdan boshqasidan yordam istamasdik deyishadi.” Alloh u kofirlarni huddi shu munosabatlari tufayli adashgan deb qabul qiladi.
Boshizga tushgan bu narsalar, yer yuzida haqqingiz bo’lmagan narsalarni zavqini (kayfini surgan) totkaningiz va faxrlanganingiz evazidir. Jahannamning eshiklaridan, u yerdan qaytib aslo chiqmaydigan bo’lib kiringlar! O’zlarini katta tutkanlarning joylari qanday yomon joy!” (Mo’min 40/66-76)

Islomga bir narsalar tiqishtirib, uning musaffoligini buzmay turib vositachilik ishonchini paydo qilib bo’lmaydi. Alloh bilan o’rtaga qo’yiladigan har bir narsa, Alloh bilan aloqani uzadi. Alloh taolo shunday marhamat qiladi:

وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ وَنَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ

“Insonni biz yaratdik. Unga uning shohtomiridan ham  (Nerv hujayralarining uchlaridan) yaqinmiz, unga uning ichi nimani visirlaganini ham bilamiz.” (Qof 50/16)

[1]     Tafsiri Tobariy, Najm surasi 19-oyat.

[2]     Ibn Manzur, Lison al-Arab, (nid’) moddasi. Doru Sadir, Bayrut, 3-jl, 420-bet.

[3]     Aloqador oyatlardan bir qanchasi shular: An’om 6/56, Ra’d 13/36, Anbiyo 21/25, Zumar 39/11.

[4]     Ozuqalangan tuhumdan.

[5]     Onaning bachadonida osilib turgan jonli.

[6]     Oyat to’laligicha va keng tushunilsin deb tafsiriy ma’no berdik.

Facebookta UlashishTwitterda Ulashish
221 O'qildi
 
Aloqador yoki o'xshash fatvolar
Raqam     Mavzu Tarix    O'qildi    
1 Ibodat va Shirk (Tariqatchilikka Nazar 23- bo’lim) 20.05.2019 124
2 Shafoat (Tariqatchilikka Nazar 21- bo’lim) 16.05.2019 110
3 Shayxlarga vahiy kelishi (Tariqatchilikka Nazar 14- bo’lim) 20.04.2019 165
4 Musulmonlarni cho’ktirgan shirk (Tariqatchilikka Nazar 9- bo’lim) 12.04.2019 174
5 Favqulodda kuch manbai (Tariqatchilikka Nazar 7- bo’lim) 30.03.2019 209
6 G’ayri oddiy yo’llar orqali yordam (Tariqatchilikka Nazar Solish 6- bo’lim ) 30.03.2019 158
7 Shayx Himmati va Duo (Tariqatchilikka Nazar Solish 5- bo’lim) 28.03.2019 170
8 Avliyo yordami (Tariqatchilikka Nazar Solish 4- bo’lim) 28.03.2019 177
9 Har bir Musulmon Avliyodir (Tariqatchilikka Nazar 3- bo’lim) 28.03.2019 193
10 O’rtakashlik, Vasila va Vosita (Tariqatchilikka Nazar Solish 2- bo’lim ) 28.03.2019 191
11 Islomga kirgizilmoqchi bo’lgan renkarnatsion (ruh ko’chish) tushunchasi 09.07.2018 316
12 G’oyibona ko’rib-eshitib yordam bera olish yolg’iz Allohga xos 09.07.2018 251
13 Ikki musulmonning tavhid haqidagi bahsi 29.06.2018 293
14 Be namozning qilgan yaxshi ishlari qabul bo’lmaydimi? 18.06.2018 296
15 Qur’onni tahrif qilinishi yohud shirkka ochib berilgan eshik 13.06.2018 302
16 O’likdan yordam so’rash 13.06.2018 243
17 G’oyb haqidagi noto’g’ri tushunchalar (katolik va soxta diniy jamoalardan o’rnaklar) 13.06.2018 235
18 Vasila va vosita qilishdagi noto’g’ri harakatlar 13.06.2018 379
19 Inson so’zini Allohning so’zi bilan tenglashtirish xatosi (Hristianlik va Islomdan o’rnaklar) 12.06.2018 252
20 Dindorlarni Xudolashtirish (Nurchilardagi soxta avliyolik, muridlarini ma’naviy boshqaruv ostiga olishga urinishi) 12.06.2018 284
21 Taoizmga ko’ra vositachilik 11.06.2018 227
22 Katoliklardagi vositachilik e’tiqodi (Barcha soxta diniy jamoatlarda ham bir xil) 11.06.2018 319
23 Vositachilik e’tiqodi 11.06.2018 308
24 Aql shirkni, Qur’on esa aqlsizlikni qabul qilmaydi 11.06.2018 431
25 Vositachi va shirkka kirib qolganlarning qiyomatdagi ahvoli 11.06.2018 214
26 Mushrik o’zini mushrik deb tan olmaydi 11.06.2018 272
27 Mushrik – vositachilarning shafoatiga ishonadi 11.06.2018 226
28 Vositachilarga ishonish mushrikning asosiy ishidir 11.06.2018 221
29 Mushrik ham Allohga ibodat qiladi 11.06.2018 236
30 Allohga ishongan mushriklar 11.06.2018 190
31 Vositachi iloh (xudo) istaganlar 11.06.2018 234
32 O’zlarini tangri qilib olganlar 11.06.2018 218
33 Alloh va elchilarini o’rtasini ajratish 10.06.2018 212
34 Kofirlik va itoatsizlik sababini Allohga to’ngash 09.06.2018 243
35 Shaytonning shirk tuzog’i va unga yetaklovchi yo’llar 09.06.2018 296
36 Kufr va shirk 09.06.2018 349